ระเบียบปฏิบัติสำหรับผู้ปฏิบัติธรรม ณ สำนักปฏิบัติธรรมฝ่ายคฤหัสถ์
ศูนย์ปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานถ้ำพระผาคอก
ต.ผางาม อ.เวียงชัย จ.เชียงราย
ผู้ที่มาสมัครเข้าปฏิบัติธรรม ณ สำนักปฏิบัติฝ่ายคฤหัสถ์ควรทำความเข้าใจในระเบียบปฏิบัติดังนี้
๑. ผู้ปฏิบัติธรรมจะต้องแจ้งความจำนงต่ออาจารย์ผู้ปกครองด้วยตัวเอง
๒. ต้องแจ้งความจำนงเป็นรายลักษณ์อักษรในใบสมัครซึ่งทางสำนักจัดเตรียมไว้ให้
๓.จะต้องแจ้งให้เจ้าหน้าที่ทราบว่า จะอยู่ปฏิบัติกี่วัน
๔. ผู้สูงอายุที่ไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้หรือเด็กที่มีอายุต่ำกว่า ๑๕ ปี ซึ่งไม่มีผู้ปกครองมาด้วย (ยกเว้นได้รับอนุญาต) ผู้ป่วยโรคจิต โรคติดต่อ โรคที่สังคมรังเกียจ หรือมีอวัยวะไม่สมบูรณ์ และผู้ที่บวชเพื่อแก้บน ทางสำนักไม่สามารถรับไว้ปฏิบัติธรรมได้
๕. หากนักปฏิบัติธรรมยังไม่บรรลุนิติภาวะ ต้องได้รับอนุญาต จากมารดา บิดา สามี หรือผู้ปกครองเป็นรายลักษณ์ในใบสมัคร
๖. สำหรับผู้มาลงทะเบียน ในช่วงเช้าหรือก่อน ๑๗.๐๐ น. ควรเข้าที่พักหรือพักผ่อน หรือทำกิจต่างๆให้เรียบร้อยเสียก่อน เมื่อถึงเวลาห้าโมงเย็นจึงเปลี่ยนเครื่องแต่งกายเป็นชุดปฏิบัติธรรมสีขาวแบบสุภาพเรียบร้อย ไม่มีลวดลายหรืเครื่องประดับและไม่สวมไม่ใส่ลูกประคำ เมื่อท่านแต่งชุดขาวแล้ว
๗. ให้ผู้ปฏิบัติมาพร้อมกัน ณ ศาลาปฏิบัติธรรมหรือที่นัดหมายเพื่อทำพิธีขอศีลแปด จากพระภิกษุที่รับนิมนต์ไว้ โดยเจ้าหน้าที่จะได้จัดดอกไม้ธูปเทียนไว้ให้ผู้ปฏิบัติธรรมใช้ในพิธี
๘. การปฏิบัติธรรมแบ่งออกเป็น ๔ ช่วงในแต่ละวัน ดังนี้
ช่วงแรก ๑๔.๐๐ น . ๐๖.๓๐ น.
ช่วงที่สอง ๑๘.๐๐ น . ๑๑.๐๐ น.
ช่วงที่สาม ๑๓.๐๐น . ๑๗.๐๐ น.
ช่วงที่สี่ ๑๘.๐๐น . ๒๑.๐๐ น.
๙. ผู้ปฏิบัติต้องมาพร้อมกันที่ศาลาปฏิบัติของสำนักตามเวลาที่กำหนดโดยฟังจากสัญญาณระฆัง ใช้ศาลาเป็นที่สวดมนต์ เดินจงกลม นั่งกรรมฐาน
๑๐. ขั้นตอนการปฏิบัติเมื่อผู้ปฏิบัติมาพร้อมกันตามเวลาในการปฏิบัติ ช่วงแรก ณ ศาลาปฏิบัติธรรมแล้วหัวหน้าจุดธูปเทียน บูชาพระรัตนตรัย นำสวดมนต์ กราบพระประธานแล้ว จึงเริ่มปฏิบัติ โดยการเดินจงกรมก่อน ๓๐ นาที แล้วเปลี่ยนอิริยาบถมานั่งกรรมฐาน ๓๐ นาทีสลับกันไปจนครบเวลาที่กำหนด ส่วนเวลาที่กำหนดให้ผู้ปฏิบัติอาจกำหนดให้มากหรือน้อยตามความเหมาะสมของสภาวะอารมณ์
๑๑. ก่อนถึงเวลาพักทุกช่วง ผู้ปฏิบัติควรอยู่ในอิริยาบถของการนั่งกรรมฐาน ทั้งนี้เมื่อสิ้นสุดการปฏิบัติในแต่ละช่วงจะได้แผ่เมตตาต่อไป ได้โดยไม่เสียสมาธิจิต
๑๒. เมื่อแผ่เมตตา (สัพเพ สัตตา...) เสร็จแล้วนั่งพับเพียบประนมมือ เพื่ออุทิศส่วนกุศลผลบุญในการปฏิบัติธรรม แก่มารดา บิดา ญาติพี่น้อง เทวดา เปรต และสรรพสัตว์ทั้งหลาย (อิทัง เม มาตาปิตุนัง โหตุ ...) จากนั้นลุกขึ้นนั่งคุกเข่าสวดมนต์บูชาพระรัตนตรัย (อรหัง สัมมาสัมพุทโธ ภควา...) กราบพระประธานขั้นตอนในการปฏิบัติจะเป็นเช่นเดียวกันทุกช่วง
๑๓. การให้ความรู้สำหรับผู้ปฏิบัติที่มาใหม่ อาจารย์หรือหัวหน้าผู้ได้รับมอบหมาย จะเป็นผู้ให้คำแนะนำการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานเบื้องต้น ส่วนการทดสอบอารมณ์ ตลอดจนความรู้ที่ระเอียดขึ้น ทางอาจารย์ใหญ่จะป็นผู้ให้ความรู้หลังจากปฏิบัติธรรม
๑๔. ห้ามคุย บอก หรือถาม สภาวะ กับผู้ปฏิบัติ เพราะอาจจะเป็นภัยแก่ผู้ที่กำลังปฏิบัติทั้งต่อตนเองและผู้อื่น โดยจะทำให้อารมณ์ฟุ้งซ่าน และเพ้อเจ้อ หากมีความสงสัยในข้อวัตรปฏิบัติอย่างไรแล้ว ให้เก็บไว้สอบถามครูผู้สอน
ห้ามสอบถามผู้ปฏิบัติด้วยกันเป็นอันขาด
๑๕. ถ้ามีความจำเป็นจริงๆ ก็ให้พูดเบาๆประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ แต่ไม่ควรพูดนาน เพราะจะทำให้ฟุ้งซ่านทั้งผู้พูดและผู้ฟัง และทำให้ปฏิบัติไม่ก้าวหน้า
๑๖. ถ้ามีเรื่องพุดกันนาน ต้องออกจากห้องกรรมฐานไปพูดกันสถานที่อื่นห้ามใช้ห้องปฏิบัติรับแขก
๑๗. ขณะที่ยังอยู่ในระหว่างการปฏิบัติ ห้ามอ่านหนังสือ เขียนหนังสือ เรียนหนังสือ ฟังวิทยุ ดูทีวี ตลอดจนสูบบุหรี่เคี้ยวหมาก
๑๘. ผู้ปฏิบัติจะต้องไม่เสพเครื่องมึนเมา หรือยาเสพติดทุกชนิด เข้ามาในบริเวณสำนักเป็นอันขาด
๑๙. นักปฏิบัติต้องระลึกเสมอว่า เรามาปฏิบัติเพื่อยกระดับจิตใจ ขัดเกลา กิเลสตัณหาให้เบาบางลง มิใช่มาเพื่อหาความสุข ในการอยู่ดีกินดี จึงต้องใช้ความอดทนเป็นพิเศษต่อความไม่สะดวก และสิ่งที่กระทบกระทั่ง ซึ่งสิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นเครื่องทดสอบ ความอดทนและคุฯธรรมนักปฏิบัติว่ามีอยู่มากน้อยเพียงใด
๒๐. นักปฏิบัติรมจะต้องอยู่ในบริเวณที่กำหนดให้เท่านั้น ถ้าไม่มีธุระจำเป็น ไม่ควรออกนอกสถานที่ปฏิบัติ และถ้ามีธุระจำเป็น ไม่ควรออกนอกสถานที่ปฏิบัติ และถ้ามีธุระ จำเป็นจะต้องออกนอกสำนัก ต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าหน้าที่ผู้ดูแลเสียก่อน
๒๑. ทางสำนักได้จัดที่พักไว้โดยเฉพาะเป็นห้องๆ มีไฟฟ้า น้ำ ห้องน้ำ ห้องส้วมพร้อม ขอความร่วมมือได้โปรดช่วยกันรักษาความสะอาดในห้องน้ำ หน้าห้อง ห้องน้ำ ห้องส้วม และขอให้ใช้น้ำ ไฟอย่างประหยัด
๒๒. ไม่ควรเปิดน้ำ ไฟฟ้าและพัดลมทิ้งไว้เมื่อไม่อยู่ในห้อง
๒๓. เวลาว่างตอนเช้า ตอนกลางวัน หรือตอนเย็น ผู้ปฏิบัติธรรมอาจใช้เวลาว่าง ทำความสะอาดกวาดลานภายในเขตสำนักและบริเวณที่พัก เพื่อความสะอาดของสถานที่และเจริญสุขภาพของผู้ปฏิบัติ
๒๔. การรับประทานอาหารมี ๒ เวลา และดื่มน้ำปานะ ๑ เวลาดังนี้
๐๗.๐๐ น. รับประทานอาหารเช้า
๑๑.๐๐ รับประทานอาหารกลางวัน
๑๗.๐๐ ดื่มน้ำปานะ
๒๕. การรับประทานอาหารและดื่มน้ำปานะทุกครั้ง ผู้ปฏิบัติธรรม ต้องมา รับประทาน พร้อมกันที่โรงอาหารตรงตามเวลาที่กำหนด
๒๖. เมื่อตักอาหารใส่ภาชนะแล้ว ให้นั่งเข้าประจำที่ให้เป็นระเบียบ ควรนั่งให้เต็มโต๊ะ ไปก่อนโดยผู้ไปถึงก่อนต้องนั่งชิดด้านในก่อนเสมอ เมื่อเต็มแล้วจึงเริ่มโต๊ะใหม่ต่อไป รอจนพร้อมเพียงกัน แล้วหัวหน้าจะกล่าวนำ ขออนุญาตรับประทานอาหาร
๒๗. ขณะนั่งรอรับประทานอาหารผู้ปฏิบัติธรรม ไม่ควรคุยกันหรือแสดงออกอาการใดๆที่ไม่สำรวม
๒๘. เมื่อเสร็จจากการรับประทานอาหาร ให้ผู้ปฏิบัติธรรมช่วยกันเก็บกวาดสถานที่ ทำความสะอาดภาชนะ จัดโต๊ะเก้าอี้ให้เรียบร้อย
๒๙. นักปฏิบัติจะต้องไม่นำของมีค่าติดตัวมาด้วย หากสูญหายทางสำนักจะไม่รับผิดชอบในกรณีใดๆทั้งสิ้น
๓๐. นักปฏิบัติจะต้องไม่คะนองกาย วาจา หรือส่งเสียงก่อความรำคาญหรือพูดคุยกับบุคลลอื่นโดยไม่มีความจำเป็น ถ้ามีผู้มาเยี่ยมจะต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าหน้าที่เสียก่อน การเยี่ยมนั้นให้แขกคุยได้ไม่เกิน ๒๗ นาที ถ้าเป็นแขกต่างเพศให้ออกไปคุยข้างนอกสถานที่ที่ปฏิบัติธรรม
๓๑. การลา เมื่อผู้ปฏิบัติรมได้ปฏิบัติครบตามกำหนดที่ได้แจ้งความจำนงไว้แล้วนั้นเจ้าหน้าที่จะได้จัดเตรียม ดอกไม้ ธูป เทียน เพื่อทำพิธีลาศีลและขอขมาพระรัตนตรัยให้ผู้ปฏิบัติธรรมที่จะลาศีล พร้อมกัน ณ ที่นัดหมาย โดยอาจารย์ผู้ปกครองเป็นผู้นำไป
๓๒. ถ้านักปฏิบัติผู้ใด ไม่ทำตามระเบียบของสำนกที่กำหนดไว้นี้ทางสำนักจำเป็นต้องพิจารณาเตือนให้ทราบก่อนหากไม่ยอมฟัง ทางสำนักมีความเสียใจเป้นอย่างยิ่งจะต้องขอให้ออกจากสำนัก ทั้งนี้เพื่อมิให้เป็นเยี่ยงอย่างแก่บุคคลอื่นต่อไป
๓๓. ข้อแนะนำนี้ เป็นคู่มือให้รายละเอียดในแนวทางปฏิบัติเพื่อความเป็นระเบียบของสำนักปฏิบัติธรรมแห่งนี้ ผู้ที่มาปฏิบัติธรรมจะได้เข้าใจ สบายใจในการอยู่อาศัยและปฏิบัติกรรมฐาน ร่วมกันอย่างสงบในสังคมของผู้ปฏิบัติธรรม ย่อมประหยัดการพูด โอกาสที่ท่านจะถามระเบียบหรือโอกาสที่จะมีผูที่อธิบายแนะนำแก่ท่านมีน้อย คู่มือนี้ จะช่วยท่านได้เป็นอย่างดี
เคล็ดลับไปสู่ความสำเร็จ
- ศรัทธาต่อครูบาอาจารย์และแนวทางที่ปฏิบัติ
- มีความเพียรยิ่ง ไม่ย่อท้อต่อความลำบาก
- รักษาวินัยในการปฏิบัติให้เคร่งครัด
- มีจิตใจที่เข้มแข็งเด็ดเดี่ยว ไม่กลัวตาย
- แม้ว่าจะปวดเมื่อยจนตายก็ยอม
- แม้ว่าจะขาดใจตายก็ยอม
- ธรรมวิเศษอยู่เลยความตายไปนิดเดียว
- ยังไม่มีใครตายไปเพราะการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน
